Sözleri
Vaktiyle evladını terbiye edemeyen bir ana, cezasını dilini kaybetmekle çeker. Hikaye şöyledir:
Beş yaşına gelen bir çocuk, komşusunun yumurtasını çalıp annesine getirir. Bu haram helal bilmeyen cahil ana, yumurtayı çocuğun elinden alır ve çocuğuna bir ‘Aferin’ çeker. ‘Benim akıllı oğlum, aferin’ diyerek çocuğun başını okşar. Çocuk artık her gün veya gün aşırı komşuların yumurtalarını eve getirmeye başlar. Bir gün böyle, iki gün böyle derken seneler geçer.
Çocuk yaşına göre hırsızlığı da ilerletir; yumurtadan tavuğa, tavuktan horoza, horozdan koyuna, koyundan kuzuya derken bir haramzade olur çıkar. Eski zamanın çocuğu, şimdi çevresinin bir numaralı ve azılı eşkıyalarından olur. Artık bu eşkıyayı kimse durduramaz bir hale gelir ki; hırsızlıklar, eşkıyalıklar derken bir gün büyük bir cinayet işler.
Kanun bunun yakasına yapışıp idama mahkum eder. Oğlunun idam haberini dinleyen ana, mahkemede feryadı basar, saçını başını yolar: ‘Aman hakim bey, biricik oğlumu bağışla! Benim hayatta ondan başka kimsem yok’ diye yalvarır.
İdam mahkumu eşkıya evlada sorarlar: ‘Son bir arzun var mı?’ Eskiden beri idam mahkumlarının son arzularını yerine getirmek adet olduğu için bunun da son arzusu sorulur. İdam mahkumu genç: ‘Bir tek dileğim var; bu sevgili anacığımın o mübarek dilini öpmek isterim. İzniniz olursa bu arzum yerine gelsin’ diye rica eder.
Mahkumun isteği yerine getirilmek üzere annesi getirilir. ‘Benim sevgili oğlum, dilimi son bir defa öp bakayım’ diyerek dilini uzatır. Eşkıya evlat, anasının dilini iki dişinin arasına alır; öyle bir ısırır ki dişler dili makas gibi keser, dil pat diye yere düşer.
Orada bulunanlar ‘Vah vah’ ederler. ‘Ne olacak eşkıya evlat, bunca cinayetler yetmiyormuş gibi bir de anasının dilini kopardı’ derler. İdam mahkumu genç: ‘Ey burada toplanan insanlar! Bilmeden boş yere konuşmayınız. Benim burada idama mahkum oluşum, o kopan cahil dildendir’ der.
Herkes hayretle sonunu dinler. Genç mahkum devam eder: ‘Ben çocukluğumda komşumun yumurtasını çalıp getirdiğimde, anam bana aferin çekti. Yumurtayı alıp başımı okşadı. Eğer o zaman beni terbiye edip men etseydi, bugün bu ölüm cezası bana gelmeyecekti’ der.”